Wojanów. Pałac

Odkrywaj tajemnicze piękno Dolnego Śląska

Pałac Wojanów

Niemiecka nazwa miejscowości Schildau, leżącej w dolinie Bobru (w Kotlinie Jeleniogórskiej), pochodzi od nazwiska jej pierwszego właściciela, Syffrida von Schildow z rodziny von Zedlitz, i wymieniana była w źródłach pisanych już na początku XIV w. Wojanów (nazwa używana od 1947 r.) znajdował się w rodzinie Zedlitz do 1727 r., gdy kupił go węgierski arystokrata von Karwath. Jednym z kolejnych właścicieli dóbr był jeleniogórski kupiec Daniel von Buchs. Majątek pozostawał w jego rodzinie do początku XVIII w., aż - po  zmianie kilku kolejnych właścicieli - trafił w 1839 r. do Luizy, młodszej córki króla Prus Fryderyka Wilhelma III. Znajdował się wówczas ponoć w opłakanym stanie. W sierpniu tamtego roku dwór bawił w pobliskiej posiadłości króla w Mysłakowicach i zawitał również  do Wojanowa.

Pod koniec XIX w. Wojanów odziedziczyła po księżnej Luizie jej córka Maria, księżniczka Niderlandów. Szybko jednak majątku się pozbyła, bo nie przynosił prawie żadnych dochodów. Kupił go od niej syn dyrektora fabryki w Dąbrowicy, który odsprzedał włości w 1927 r. dwóm kolejnym właścicielom. Jednym z nich był konsul z Wrocławia. Po drugiej wojnie światowej pałacem zarządzał PGR, przeznaczając go na mieszkania. W 1995 r. zdewastowany majątek nabyła spółka polsko-włoska, która sprzedała go w 2004 r. obecnemu właścicielowi.

Pałac w Wojanowie był przebudowywany kilkakrotnie. Na początku XVII w. w miejscu średniowiecznego dworu postawiono nowy, który z kolei zburzyli Szwedzi w czasach wojny trzydziestoletniej. Odbudowany pod koniec XVII w., w kolejnym stuleciu został zamieniony w barokowy pałac, a na początku XIX w. nadano mu wygląd zamku neogotyckiego. Kolejnej znacznej przebudowy dokonano, gdy znalazł się w rodzinie królewskiej. Na początku XX w. radykalnie zmieniono jego wnętrza. W 1997 r. rozpoczęto remont kapitalny, ale pożar w 2002 r. zniweczył dotychczasowe wysiłki. Ostatni właściciel pałacu po gruntownym remoncie urządził w nim luksusowy hotel.

Obecny pałac ma trzy kondygnacje i cztery cylindryczne wieżyczki w narożach. Po jego obu stronach mieszczą się dwie oranżerie z krytym przejściem do budynku głównego. Od strony parku krajobrazowego (13,76 ha), zaprojektowanego przez dyrektora parków królewskich Josepha Lenné w XIX w., znajduje się przestronny taras z widokiem na rzekę Bóbr z rozległymi trawnikami na jej brzegach. W parku rosło niegdyś wiele drzew i krzewów egzotycznych.

Do pałacu wchodzi się przez renesansowy portal z napisem pośrodku: „ERBAUT 1607”. W sali reprezentacyjnej zachowały się malowidła ścienne z XIX w. Również w jednej z wież znaleziono podczas prac remontowych malowidła na sklepieniu.

W pałacu gościło w swym czasie wielu przedstawicieli wyższej arystokracji. W XIX w. byli tu m.in. przyszły cesarz Wilhelm I, zięć cara Mikołaja I, późniejszy car Rosji Aleksander II, król pruski Fryderyk Wilhelm IV, królowa holenderska Zofia.        

Pałac w Wojanowie nie jest dostępny dla zwiedzających.



  • Wojanów. Pałac
    fot. L. Bartosik